یوگا و رابطه جنسی: تمام آنچه به شما نمی گویند
این موضوعی است که در کلاس های یوگا دربارهاش صحبت نمیشود. مربیها به ندرت به آن اشاره میکنند. کتابهای یوگا معمولاً از کنارش رد میشوند. اما واقعیت این است که بسیاری از تمرینکنندگان یوگا، تغییراتی در زندگی جنسیشان تجربه میکنند که گاهی از انعطافپذیری یا کاهش استرس هم چشمگیرتر است.
این مقاله قرار نیست شعار بدهد یا وعدههای اغراقآمیز بدهد. قرار است صادقانه و علمی درباره یوگا و رابطه جنسی صحبت کنیم. چرا این ارتباط وجود دارد؟ چه مکانیزمهایی پشت آن است؟ چه تمریناتی مؤثرترند؟ و چه انتظاراتی واقعبینانه است؟
چرا این موضوع مهم است؟
سلامت جنسی بخش مهمی از سلامت کلی است. سازمان بهداشت جهانی سلامت جنسی را نه فقط نبود بیماری، بلکه حالتی از رفاه جسمی، عاطفی، ذهنی و اجتماعی در رابطه با جنسیت تعریف میکند.
متأسفانه بسیاری از افراد با چالشهایی در این زمینه مواجهاند. کاهش میل جنسی، مشکلات عملکردی، درد، ناتوانی در لذت بردن، مشکلات ارتباطی با شریک زندگی. این چالشها شایعتر از آن هستند که فکر میکنید و کمتر از آن دربارهشان صحبت میشود.
یوگا، بدون اینکه ادعای درمان قطعی داشته باشد، میتواند در بسیاری از این زمینهها کمک کند. نه به شکل جادویی، بلکه از طریق مکانیزمهای فیزیولوژیکی و روانشناختی قابل درک.
ارتباط تاریخی یوگا و انرژی جنسی
برخلاف تصور رایج که یوگا را تمرینی زاهدانه و ضدجنسی میداند، در سنتهای تانتریک، انرژی جنسی نه چیزی برای سرکوب، بلکه نیرویی برای تحول محسوب میشد.
تانترا و انرژی جنسی
تانترا که بین قرنهای پنجم تا نهم میلادی توسعه یافت، نگاه متفاوتی به بدن و انرژی داشت. در حالی که برخی مکاتب هندی بدن را مانعی برای معنویت میدانستند، تانترا بدن را معبد و انرژی جنسی را نیروی خلاقهای میدید که میتواند برای رشد معنوی استفاده شود.
مفهوم کوندالینی، انرژی خفته در پایه ستون فقرات، با انرژی جنسی مرتبط دانسته میشود. در این دیدگاه، همان نیرویی که میتواند صرف تولیدمثل شود، میتواند به سمت بالا هدایت شود و به رشد آگاهی منجر شود.
البته تانترای اصیل بسیار پیچیدهتر از تصویری است که در غرب از آن ساخته شده. هدف این مقاله پرداختن به تانترا نیست، بلکه اشاره به این نکته است که ارتباط یوگا و جنسیت، ریشههای تاریخی عمیقی دارد.
یوگای مدرن و سکوت
یوگای مدرن، به ویژه در غرب، تمایل داشته این جنبه را نادیده بگیرد یا کمرنگ کند. شاید برای پذیرش اجتماعی بیشتر، شاید برای فاصله گرفتن از سوءتفاهمها درباره تانترا. نتیجه این شده که بسیاری از تمرینکنندگان از این جنبه یوگا بیخبرند.

مکانیزمهای فیزیولوژیکی
بیایید ببینیم یوگا از نظر فیزیولوژیکی چطور بر عملکرد جنسی تأثیر میگذارد.
افزایش جریان خون به لگن
بسیاری از آساناهای یوگا، به ویژه وضعیتهایی که لگن را باز میکنند، جریان خون به ناحیه لگن را افزایش میدهند. این افزایش جریان خون برای عملکرد جنسی هم در مردان و هم در زنان اهمیت دارد.
در مردان، نعوظ به جریان خون به آلت وابسته است. در زنان، تحریک و لوبریکاسیون با جریان خون به ناحیه تناسلی مرتبط است.
وضعیتهایی مانند بادا کوناسانا یا پروانه، مالاسانا یا اسکات یوگا، اوپاویشتا کوناسانا یا زاویه باز و وضعیتهای مشابه، لگن را باز میکنند و جریان خون را بهبود میبخشند.
تقویت عضلات کف لگن
عضلات کف لگن نقش مهمی در عملکرد جنسی دارند. در زنان، این عضلات در ارگاسم و همچنین کنترل مثانه نقش دارند. در مردان، به کنترل انزال و کیفیت نعوظ کمک میکنند.
یوگا، به ویژه از طریق مولا باندها یا انقباض کف لگن، این عضلات را تقویت میکند. مولا باندها که در بسیاری از آساناها استفاده میشود، شبیه تمرینات کیگل است که برای تقویت کف لگن توصیه میشود.
انعطافپذیری و دامنه حرکتی
این شاید واضحترین ارتباط باشد. انعطافپذیری بیشتر در لگن، رانها و ستون فقرات، امکان وضعیتهای متنوعتر و راحتی بیشتر در رابطه جنسی را فراهم میکند.
بسیاری از افراد به دلیل سفتی عضلات، محدودیتهایی در حرکت دارند که میتواند رابطه را ناراحت کند. یوگا این محدودیتها را کاهش میدهد.
استقامت و قدرت
رابطه جنسی فعالیت فیزیکی است. نیاز به استقامت قلبی عروقی و قدرت عضلانی دارد. یوگا، به ویژه سبکهای پویا، هر دو را بهبود میبخشد.
همچنین یوگا به کنترل بدن و آگاهی از عضلات کمک میکند. این کنترل در رابطه جنسی به توانایی حرکات دقیقتر و هماهنگتر منجر میشود.
تنظیم هورمونی
تحقیقات نشان دادهاند که یوگا میتواند بر هورمونها تأثیر بگذارد.
کاهش کورتیزول که هورمون استرس است و سطح بالای آن میل جنسی را کاهش میدهد. برخی مطالعات افزایش تستوسترون در مردان و زنان بعد از تمرین یوگا را نشان دادهاند. بهبود تعادل استروژن در زنان نیز گزارش شده است.
البته این تغییرات هورمونی پیچیده هستند و به عوامل متعددی بستگی دارند.
یوگا برای سردرد و میگرن: تسکین طبیعی درد
مکانیزمهای روانشناختی
شاید مهمتر از اثرات فیزیکی، اثرات روانشناختی یوگا بر زندگی جنسی باشد.
کاهش استرس و اضطراب
استرس و اضطراب از بزرگترین دشمنان زندگی جنسی هستند. وقتی مغز در حالت جنگ و گریز است، سیستم تولیدمثل اولویت نیست.
استرس مزمن میل جنسی را کاهش میدهد. اضطراب عملکرد میتواند در مردان منجر به مشکلات نعوظ و در زنان منجر به ناتوانی در تحریک و ارگاسم شود.
یوگا یکی از مؤثرترین روشها برای کاهش استرس و اضطراب است. تنفس عمیق، حرکات آرام و مدیتیشن، سیستم پاراسمپاتیک را فعال میکنند و بدن را از حالت هشدار خارج میسازند.
افزایش آگاهی از بدن
یوگا به شما میآموزد که به بدنتان توجه کنید. این آگاهی از بدن یا اینتروسپشن، در رابطه جنسی بسیار مهم است.
وقتی از بدنتان آگاه هستید، بهتر میدانید چه چیزی لذتبخش است و چه چیزی نه. میتوانید این آگاهی را با شریکتان به اشتراک بگذارید. میتوانید تنشها را تشخیص دهید و رها کنید.
بسیاری از افراد در رابطه جنسی از بدن خود جدا هستند. در سر خود هستند، نگران عملکرد، ظاهر یا افکار دیگر. یوگا به بازگشت به بدن کمک میکند.
حضور در لحظه
یکی از مهمترین آموزههای یوگا، حضور در لحظه است. این حضور در رابطه جنسی بسیار ارزشمند است.
وقتی در لحظه حاضر هستید، افکار نگرانکننده کمتر مزاحم میشوند. لذت را کاملتر تجربه میکنید. با شریکتان ارتباط عمیقتری برقرار میکنید.
مدیتیشن و تنفس آگاهانه در یوگا، این توانایی حضور را تقویت میکنند.
تصویر بدنی بهتر
بسیاری از افراد از بدنشان راضی نیستند و این نارضایتی در رابطه جنسی ظاهر میشود. خجالت از بدن، اجتناب از برهنگی، ناتوانی در رها شدن.
یوگا به پذیرش بدن کمک میکند. نه لزوماً به این معنا که بدنتان تغییر میکند، بلکه نگرشتان به بدن تغییر میکند. یاد میگیرید که بدنتان را نه برای ظاهرش، بلکه برای تواناییهایش قدر بدانید.
کاهش نشخوار فکری
در حین رابطه جنسی، ذهن بسیاری از افراد جای دیگری است. فکر میکنند به کارهای فردا، به اینکه چه شکلی به نظر میرسند، به اینکه آیا عملکرد خوبی دارند.
این نشخوار فکری مانع از تجربه کامل لذت میشود. یوگا و مدیتیشن، توانایی کنترل توجه را تقویت میکنند. یاد میگیرید که افکار مزاحم را رها کنید و به لحظه حال برگردید.

راهنمای کامل سبک زندگی یوگی؛ اصول و عادت ها
تحقیقات علمی
بیایید ببینیم تحقیقات چه میگویند.
مطالعه ۲۰۰۹ در مجله سلامت جنسی
این مطالعه روی چهل زن بین سی تا پنجاه و پنج سال انجام شد. بعد از دوازده هفته یوگا، بهبود معناداری در میل جنسی، تحریک، لوبریکاسیون، ارگاسم و رضایت کلی گزارش شد.
مطالعه ۲۰۱۰ در مجله یوگا و فیزیوتراپی
این مطالعه روی شصت و پنج مرد انجام شد. بعد از سه ماه یوگا، بهبود در میل جنسی، عملکرد نعوظ، کنترل انزال و رضایت جنسی گزارش شد.
مطالعه ۲۰۱۵ بر زنان مبتلا به سندرم متابولیک
این مطالعه نشان داد که یوگا میتواند عملکرد جنسی را در زنان با مشکلات متابولیک بهبود بخشد، احتمالاً از طریق کاهش استرس و بهبود تصویر بدنی.
مطالعه ۲۰۱۸ بر زنان یائسه
این مطالعه نشان داد که یوگا میتواند به کاهش علائم یائسگی از جمله مشکلات جنسی کمک کند. بهبود در میل جنسی، کاهش خشکی واژن و افزایش رضایت گزارش شد.
متاآنالیز ۲۰۲۱
یک بررسی سیستماتیک که چندین مطالعه را تحلیل کرد، نتیجه گرفت که یوگا میتواند عملکرد جنسی را در هر دو جنس بهبود بخشد، با اثرات قویتر در زنان.
یوگا را از خانه تجربه کنید، جهت دریافت نوبت کلاس های یوگا کلیک کنید
آساناهای مؤثر
برخی آساناها به طور خاص برای سلامت جنسی مفید هستند.
وضعیتهای بازکننده لگن
بادا کوناسانا یا پروانه

بادا کوناسانا یا پروانه یکی از بهترین وضعیتها برای باز کردن لگن است. بنشینید و کف پاها را به هم بچسبانید. زانوها را به طرفین باز کنید. به آرامی به جلو خم شوید. این وضعیت جریان خون به لگن را افزایش میدهد و عضلات داخلی ران را کشش میدهد.
اوپاویشتا کوناسانا

اوپاویشتا کوناسانا یا زاویه باز نشسته وضعیت دیگری است. بنشینید و پاها را تا جایی که راحت است باز کنید. به جلو خم شوید. این وضعیت کشش عمیقی به داخل رانها و لگن میدهد.
مالاسانا یا اسکات یوگا

مالاسانا یا اسکات یوگا هم بسیار مؤثر است. پاها را بیشتر از عرض شانه باز کنید و پایین بروید به حالت اسکات. دستها را جلوی سینه به هم فشار دهید. این وضعیت لگن را باز میکند و عضلات کف لگن را فعال میکند.
وضعیتهایی که گردش خون لگن را بهبود میبخشند
سوپتا بادا کوناسانا

سوپتا بادا کوناسانا یا پروانه خوابیده آرامبخش و مؤثر است. به پشت دراز بکشید با کف پاها به هم و زانوها باز. این وضعیت بدون فشار، لگن را باز میکند و جریان خون را بهبود میبخشد.
سیتوباندا سارونگاسانا

سیتوباندا سارونگاسانا یا وضعیت پل هم توصیه میشود. به پشت دراز بکشید. زانوها را خم کنید. لگن را بالا بیاورید. این وضعیت عضلات باسن و کف لگن را تقویت میکند.
وضعیتهایی که استرس را کاهش میدهند
بالاسانا

بالاسانا یا وضعیت کودک بسیار آرامبخش است و استرس را کاهش میدهد.
ویپاریتا کارانی

ویپاریتا کارانی یا پاها روی دیوار هم برای آرامش عمیق عالی است.
شاواسانا

شاواسانا یا آرامش نهایی برای یکپارچهسازی اثرات تمرین ضروری است.
وضعیتهای تقویتکننده مرکز بدن
ناواسانا

ناواسانا یا وضعیت قایق عضلات شکم و لگن را تقویت میکند.
پلانک و چاتورانگا

پلانک و چاتورانگا هم برای قدرت مرکزی مفید هستند.
تنفس و باندها
تنفس و انقباضات خاص بدنی هم در این زمینه مهم هستند.
1.مولا باندها
مولا باندها انقباض عضلات کف لگن است. شبیه به حرکتی که برای متوقف کردن ادرار انجام میدهید، اما ظریفتر و کنترلشدهتر.
این انقباض، عضلات کف لگن را تقویت میکند، جریان انرژی را در ناحیه ریشه فعال میکند و آگاهی از این ناحیه را افزایش میدهد.
میتوانید مولا باندها را در هر آسانایی یا حتی نشسته تمرین کنید. ده ثانیه انقباض، ده ثانیه رها کردن. ده بار تکرار.
2.تنفس شکمی عمیق
تنفس شکمی عمیق، استرس را کاهش میدهد و جریان خون به شکم و لگن را افزایش میدهد.
3.تنفس اودیانا
این تنفس که شامل انقباض شکم به سمت داخل و بالا است، عضلات شکم و لگن را تقویت میکند. این تکنیک پیشرفته است و باید با راهنمایی یاد گرفته شود.
انواع تنفس ها و روش های مدیتیشن را از اینجا بخوانید
مدیتیشن و آگاهی
مدیتیشن هم نقش مهمی دارد.
1.مدیتیشن اسکن بدن
اسکن آرام بدن از سر تا پا، آگاهی از حواس بدنی را افزایش میدهد. این آگاهی در تجربه جنسی بسیار ارزشمند است.
2.مدیتیشن تنفس
تمرکز بر تنفس، ذهن را آرام میکند و از نشخوار فکری خارج میکند.
3.مدیتیشن مهربانی با خود
اگر مشکلات مربوط به تصویر بدنی دارید، مدیتیشن مهربانی با خود میتواند به پذیرش بدن کمک کند.
تنفس شیر در یوگا؛ تخلیه احساسات منفی، خشم و تقویت عضلات صورت
یوگا برای مشکلات خاص
یوگا میتواند به مشکلات جنسی خاص کمک کند.
کاهش میل جنسی
اگر میل جنسی پایین دارید، یوگا میتواند از چند طریق کمک کند. کاهش استرس که یکی از عوامل اصلی کاهش میل است. افزایش جریان خون به لگن. بهبود تصویر بدنی. افزایش انرژی کلی.
سبکهای پویاتر مثل وینیاسا که انرژیبخش هستند، ممکن است مفیدتر باشند.
مشکلات نعوظ در مردان
یوگا میتواند به مشکلات نعوظ کمک کند از طریق بهبود جریان خون، کاهش اضطراب عملکرد، تقویت عضلات کف لگن و کاهش استرس.
البته مشکلات نعوظ میتواند نشانه مشکلات قلبی عروقی یا سایر مشکلات پزشکی باشد. اگر این مشکل دارید، با پزشک مشورت کنید.
انزال زودرس
تقویت عضلات کف لگن از طریق مولا باندها میتواند به کنترل انزال کمک کند. همچنین تکنیکهای تنفسی یوگا به آرامش و کنترل کمک میکنند.
درد در رابطه جنسی در زنان
درد میتواند دلایل مختلفی داشته باشد. اگر درد دارید، اول با پزشک مشورت کنید.
یوگا میتواند کمک کند از طریق رهاسازی تنش در لگن، افزایش انعطافپذیری، کاهش استرس که میتواند باعث سفتی عضلات شود و تقویت ارتباط با بدن.
ناتوانی در رسیدن به ارگاسم
این مشکل در زنان شایعتر است. یوگا میتواند کمک کند از طریق افزایش آگاهی از بدن، تقویت عضلات کف لگن، کاهش اضطراب و افکار مزاحم و افزایش جریان خون به ناحیه تناسلی.
آغاز سفر یوگای خود را امروز شروع کنید، همین حالا ثبتنام کنید!
یوگای زوجی
یوگای زوجی یا پارتنر یوگا میتواند به ارتباط عاطفی و جسمی بین زوجها کمک کند.
فواید یوگای زوجی
این نوع یوگا اعتماد میسازد. ارتباط غیرکلامی را تقویت میکند. لمس غیرجنسی را افزایش میدهد که به صمیمیت کمک میکند. زمان کیفی با هم بودن ایجاد میکند. و میتواند سرگرمکننده باشد و خنده مشترک ایجاد کند.
چند وضعیت ساده زوجی
تنفس پشت به پشت وضعیتی است که پشت به هم بنشینید و به تنفس هم گوش دهید. سعی کنید تنفسها را هماهنگ کنید.
پیچ نشسته رو به هم وضعیت دیگری است. رو به هم بنشینید. دستها را بگیرید و به نوبت به چپ و راست بپیچید، با کمک هم کشش عمیقتر ایجاد کنید.
خم به جلو و به عقب هم میتوانید امتحان کنید. رو به هم بنشینید با پاهای کشیده و پاها به هم برسند. دستها را بگیرید. یکی به جلو خم شود و دیگری به عقب برود و بکشد.
آنچه یوگا نمیتواند انجام دهد
بیایید صادق باشیم درباره محدودیتها.
جایگزین درمان پزشکی نیست
اگر مشکلات جنسی دارید که ریشه پزشکی دارند، یوگا جایگزین درمان نیست. مشکلات هورمونی، بیماریهای قلبی عروقی، دیابت، مشکلات عصبی و بسیاری از شرایط دیگر نیاز به درمان پزشکی دارند.
یوگا میتواند مکمل درمان باشد، نه جایگزین آن.
مشکلات رابطه را حل نمیکند
اگر مشکلات جنسی شما ریشه در مشکلات رابطه دارد، یوگا به تنهایی کافی نیست. مشاوره زوجی ممکن است لازم باشد.
البته یوگای زوجی میتواند بخشی از بهبود ارتباط باشد، اما مشکلات عمیقتر نیاز به کار بیشتری دارند.
معجزه نمیکند
یوگا یک تمرین است، نه جادو. نتایج زمان میبرند. انتظار نداشته باشید که بعد از یک هفته یوگا، زندگی جنسیتان متحول شود.
با تمرین منظم در طول ماهها، تغییرات تدریجی اما پایدار اتفاق میافتند.
نکات عملی
تداوم مهمتر از شدت
سه جلسه سی دقیقهای در هفته، بهتر از یک جلسه سه ساعته است. بدن به تحریک منظم نیاز دارد تا تغییر کند.
صبر داشته باشید
تغییرات فیزیولوژیکی مثل بهبود جریان خون و تقویت عضلات، چند هفته تا چند ماه طول میکشند. تغییرات روانشناختی هم زمان میبرند.
با شریک صحبت کنید
اگر در رابطه هستید، درباره یافتههایتان با شریکتان صحبت کنید. شاید بخواهند با هم یوگا تمرین کنید.
به بدن گوش دهید
یوگا درباره اجبار نیست. اگر وضعیتی ناراحتکننده است، تعدیل کنید یا رها کنید.
سخن پایانی
رابطه یوگا و سلامت جنسی، نه افسانه است و نه معجزه. یک ارتباط فیزیولوژیکی و روانشناختی واقعی وجود دارد که تحقیقات علمی آن را تأیید میکنند.
یوگا از طریق افزایش جریان خون، تقویت عضلات کف لگن، کاهش استرس، افزایش آگاهی از بدن، بهبود تصویر بدنی و توانایی حضور در لحظه، میتواند زندگی جنسی را بهبود بخشد.
این موضوعی نیست که باید از آن خجالت کشید یا سکوت کرد. سلامت جنسی بخشی از سلامت کلی است و یوگا ابزاری است که میتواند در این زمینه هم کمک کند.
مطالب پیشنهادی: